Bunu çok soruyorlar.
"Ürünü sepete ekledim, ne zaman gelir?"
Cevabım her seferinde aynı: "15 iş günü. Çünkü henüz üretilmedi. Siz sipariş verince başlıyoruz."
Çoğu zaman karşılıklı bir sessizlik oluyor. Sonra ya "anladım, teşekkürler" ya da "peki bu normal mi?" geliyor.
Normal mi? Hayır. Alışılmış değil. Ama bilerek böyle seçtik.
Depo Masrafı Meselesi Değil
İlk duyduğunuzda aklınıza şu gelebilir: "Stok tutamıyorlar, sermaye yok." Anlayışla karşılıyorum bu düşünceyi. Ama gerçek bu değil.
onn concept'i kurarken önümde iki yol vardı.
Birinci yol: Ürünleri üret, depola, siparişi gelince gönder. Hızlı. Pratik. Herkesin yaptığı.
İkinci yol: Hiçbir şeyi üretme. Sipariş gelsin, o zaman başla.
İkincisini seçtim. Çünkü birincisinde kaçınılmaz olarak şu soruyla yüzleşmek zorunda kalıyorsunuz: "Hangi rengi üretelim?"
Kırmızı mı? Yeşil mi? Sarı mı? 10 renginiz varsa ve her ürünü 10 renkte stoklayacaksanız, deponuz bir anda anlamsız bir renkler karmaşasına dönüşüyor. Satılmayanlar çürüyor. Satılanlar tükeniyor. Sürekli tahmin yapıyorsunuz ve çoğu zaman yanlış tahmin.
Ben bu oyunu oynamak istemedim.
Asıl Mesele: Her Ürün Kimin İçin Üretiliyor?
Bir mobilya fabrikasında üretilen bir koltuk düşünün. O koltuk kimse için üretilmedi. Bir algoritma, bir satış tahmini, bir envanter kararı için üretildi. Belki İstanbul'a gidecek, belki Ankara'ya, belki de hiç satılmayacak.
onn concept'te ürettiğimiz her parça, birinin evi için üretiliyor.
Sipariş geldiği an atölyemizde işe başlıyoruz. Hangi renk isteniyor, hangi boyut, varsa özel bir talep; hepsi o parçaya işleniyor. O koltuk, o masa, o lambader başka hiçbir yere gitmeyecek. Sadece o eve, o insana ait.
Bu fark kulağa romantik geliyor olabilir. Ama pratikte çok somut bir şey ifade ediyor: sıfır iade.
onn concept'in kurulduğu günden bu yana tek bir iade yaşamadık. Çünkü insanlar aldıklarını bildikleri şeyi alıyorlar. Rengi kendileri seçti. Boyutu kendileri belirledi. Sürpriz yok.
Made-to-Order Modeli Size Ne Kazandırıyor?
Bunu bir liste halinde yazmak istemedim. Çünkü liste gibi hissettirmiyor, yaşantı gibi hissettiriyor.
Sipariş verdiğinizde bir süreç başlıyor. Eskişehir'deki atölyemizde malzeme hazırlanıyor, kesim yapılıyor, boyama başlıyor. 15 iş günü boyunca o parça sizin için var oluyor. Başka biri için değil.
Kapınıza geldiğinde ikinci el bir şey almış gibi hissetmiyorsunuz. Bir mağazadan bir kutu açmış gibi de hissetmiyorsunuz. Bir şeyin tamamlanışına tanıklık ediyorsunuz.
Bunu yaşayan müşterilerimizin hepsi aynı şeyi söylüyor: "Geldiğinde çok farklı hissettirdi."
Evet. Çünkü o parça sizin için üretildi.
Özelleştirme Bir Bonus Değil, Modelin Özü
Made-to-order çalışıyorsanız özelleştirme kaçınılmaz olarak işin içine giriyor.
onn concept'te her ürün 10 renkte üretilebilir: BRIK, POP, POW, SUN, ZAP, ZEN, LIME, SUR, SKY, INK. Bu renkler rastgele seçilmedi; birbiriyle konuşan, bir araya geldiğinde uyum kuran, her biri ayrı bir karakter taşıyan bir palet.
Ama bunun ötesinde boyut da değişebilir. Mekanınıza göre farklı bir ölçü istiyorsanız bunu konuşabiliriz. Kurumsal bir proje için özel bir renk çalışması lazımsa onu da yapabiliriz.
Stoklu çalışsaydık bunların hiçbirini yapamaz, "var olan ürünü alın" demek zorunda kalırdık.
Made-to-order model bize esneklik veriyor. Size de.
Sabır Gerektiriyor. Değer mi?
Bunu dürüstçe söylemek istiyorum: 15 iş günü uzun bir süre.
Alıştığımız alışveriş deneyimi şu: tıkla, öde, ertesi gün kapıda. onn concept'te bu yok. Sipariş verdiğinizde beklemeniz gerekiyor.
Ama şunu sormak istiyorum: son aldığınız mobilyayı kaç yıl kullandınız?
Eğer cevabınız "Birkaç yıl, sonra değiştirdim" ise o mobilya sizi servis etti ama size ait olmadı. Bir süre kullandınız, bıraktınız.
onn concept'ten aldığınız bir parça, yıllar sonra hâlâ aynı yerde duracak. Çünkü sizin için üretildi. Rengi sizin tercihiniz. Formu sizin mekânınıza göre. O parça sizinle birlikte yaşlıyor.
15 iş günü bunun için.
Son Olarak
Made-to-order model mükemmel bir model değil. Hız isteyene göre değil. "Hemen lazım" diyene göre değil.
Ama "Doğru olanı istiyorum, bekleyebilirim" diyene göre tam anlamıyla doğru.
Yiğit Anıl Dinkci, onn concept